İŞİTME ENGELLİLER
İşitme kaybı, doğuştan veya sonradan olan problemler nedeniyle işitme duyarlılığında meydana gelen azalmadır.
İşitme engeli ise işitme duyarlılığındaki azalmanın bireyde ortaya çıkardığı yetersizlikler durumudur.
İşitme yetersizliği sebebiyle işlevselliği etkilediği alanda engel durumu ortaya çıkmaktadır.
Birey, doğumdan başlayarak pek çok bilgiyi, işitmesini kullanarak öğrenir. Böylece işitme duyusu ile sürekli olarak çevresindeki diğer bireylerin konuşmalarını duymakta, bu sesler ile o anda oluşan olaylar arasında bağlantı kurmakta ve bu seslere anlam vermektedir.
İşitme engelli birey ise, işitme yoksunluğu nedeniyle öğrenmeye en uygun yaşlarda, konuşma ve dili öğrenme fırsatını kaçırmakta ve hem anlama hem de konuşma becerilerinde sorunlar yaşamaktadır.
Konuşma ve dil sorunlarına bağlı olarak da bilişsel, motor koordinasyon, duygusal-sosyal, eğitim-öğretim, mesleki ve toplumsal alanlarda da güçlük çekmektedirler.
Bunları Biliyor muydunuz ?
İşitme engelliler normal insanlarla aynı zeka seviyesine sahiptirler. İşitme engellileri zorlayan tek durum öğrenmede güçlük olmasıdır.
Bazı işitme güçlüğü olan kişilerin duyması için yüksek sesle konuşmanız gerekebilir. İşitme engeli sözel dil edinimini etkiler.
İşitme kayıpları erken tanılanabilir ve teşhis edilebilirse, tıbbi önlemler ve eğitsel hizmetler sağlanabilir.
İşitme
İşitmenin gerçekleşebilmesi sesin olmasına, sesin kulağa ulaşmasına, o sesin insan kulağının alabileceği sınırlar içinde olmasına, sesin işitme yollarından geçerek beyne ulaşmasına ve algılanmasına bağlıdır.
İşitme engelli bireylerde bu yol tamamen veya kısmen yoktur.
İşitme engelli bireyler, işitme cihazı kullansalar bile sesleri işitme cihazının izin verdiği frekans ve şiddette alabilmektedirler. Bu nedenle bazı konuşma seslerini duyamamakta, bazılarını karıştırmaktadırlar. Konuşanla arasındaki mesafeye, konuşanın sesinin şiddet, tını gibi özelliklerine, arka planda gürültü olup olmamasına bağlı olarak konuşulanları anlamada güçlük çekmektedirler.
DİL VE KONUŞMA
İşitme engelli bireyler, işitme kaybının tipi, derecesi ve şekline bağlı olarak çok fazla ses hataları yaparlar. Bu da konuşmalarının anlaşılamamasına sebep olur.
Sesleri duymada sıkıntı yaşayan işitme engelli bireyler sesli uyaranlara karşı sınırlı tepki verirler. Bu durum onların ses uyaranlarından oluşan çevrelerini organize etme yeteneğini etkiler.
İşitme engelli bireyler dille alakalı kurallara, ses ve dil bilgisine akranlarından daha geç öğrenir. Dili yetkin ve yeterli kullanmada sıkıntı yaşarlar.
Yetersiz işitme ve dil becerileri nedeniyle söylenileni yazmada; duygu ve düşüncelerini yazılı olarak ifade etmede güçlük çekmektedirler. Sözcük dağarcığının sınırlı olması, dil bilgisel yapıları kazanmada gecikmeler ve bilgi düzeyindeki yetersizlikler işitme engelli bireylerin okumayı öğrenme ve okuduğunu anlama güçlüğü yaşamalarına sebep olmaktadır.
BİLİŞSEL
Dil becerisi bilişsel gelişim sürecinde önemli bir yere sahiptir. Dil becerisi bize zeka ile alakalı bilgi verir.
İşitme yetersizliği nedeniyle işitme engelli bireyler düşünme ve akıl yürütme, sınıflama ve ilişki kurma, açıklama becerilerinde güçlük çekerler. Soyut düşünme becerilerindeki yetersizlikler, sevgi, nefret, inanç, güç, hız, zaman gibi kavramları etkili bir biçimde kullanmalarını olumsuz yönde etkilemektedir. Entelektüel olgunluğa yaşıtlarından daha geç ulaşırlar ya da ulaşamazlar.
Duyduklarını zihinlerinde canlandırmada zorlanırlar.
İşitme engelli bireyler işitme kaybının tipi ve derecesine bağlı olarak, işitsel uyaranları aynı şekilde alamamaktadırlar. Kişiden kişiye değişim göstermemektedir.
İşitme engelli bireyler sözlü yönergeleri dinlemede, izlemede zorlanırlar. Dikkatleri çabuk dağılır.
DUYUSAL – SOSYAL
İşitme engelli bireylerin işitme ve dil becerilerinin yetersiz olması kişiler arası iletişim kurmayı engellemekte ve sosyal yaşamla ilgili tutum ve rollerin öğrenilmesinde bazı güçlükler yaratmaktadır.
İşitme engelli bireyler öğrenme ile ilgili becerilerde işiten yaşıtlarına göre daha çok desteğe ihtiyaç duymaktadırlar.
Öğrenmeye ilişkin deneyimlerinde uğradıkları başarısızlık bireyde motivasyon eksikliği yaratmakta, bu durum da bireyin sosyal ilişkileri öğrenmesini ve akademik becerilerde başarılı olmasını olumsuz yönde etkilemektedir.
KABA MOTOR BECERİLERİ – KOORDİNASYON
İşitme engelli bireyler, oturma, yardımsız ayağa kalkma, yürüme gibi motor becerilerin kazanılmasında işiten bireylerin gelişim aşamalarını izlerler.
Ancak motor gelişimde gözlenen en büyük problem genel vücut koordinasyonunun sağlanması ve dengeyi gerektiren hareketlerde görülmektedir.
İŞİTME KAYBI DERECELERİ
0-25 dB
Normal işitme sınırlarında
26-40 Db
Hafif işitme kaybı
41-55 Db
Hafif- orta işitme kaybı
56-70 dB
Orta- ileri işitme kaybı
71-90 Db
İleri işitme kaybı
91+ Db
Çok ileri işitme kaybı
BELİRTİLERİ NELERDİR? NASIL FARK EDİLİR?
Konuşmalarda ve diğer seslerde belirgin bozukluk
Söylenenleri anlamakta güçlük çekmek
Söylenenlerin birkaç kez tekrarlanmasını istemek
Televizyonun ve radyonun sesini fazla açmak
Toplu konuşmalardan çekilmek uzaklaşmak
Konuşurken sürekli yüze bakma arkadan seslenildiğinde duymakta zorluk çekme
Bebeklerde, seslere tepkisiz olma gibi belirtilerle fark edilebilir
AİLEYE VERİLECEK TAVSİYELER
Erken tanı işitme engelli bireylerin eğitimin büyük öneme sahiptir. Eğitime hızlı başlamasını çocuğun genel gelişimini olumlu yönde etkilemektedir.
Ailelerin şüphe duyduklarında uzmanlara danışması gerekmektedir.
Tanı aldıktan sonra kabullenme ve ev hayatının işitme engelli bireye uygun dizayn edilmesi gerekir.
İşitme kaybının derecesine ve türüne göre eğitim programı hazırlanıp uygulanması gerekmektedir. Ailenin evden vereceği destek kritik öneme sahiptir.
daha detaylı bilgi almak için bize ulaşın
Rüyam Özel Eğitim Kurumları
© 2024 Rüyam Eğitim Kurumları. Tüm hakları saklıdır.
